Nagrywanie płyt

FlyingFiles nagrywa pliki i katalogi z dysku na płyty CD, DVD i Blu-ray, także M-DISC. Zanim zacznie, sprawdza, czy dane się zmieszczą, a po zapisie — czy na płycie jest to, co miało być. Katalog, który zbierasz na płytę, możesz oznaczyć jako wzorzec płyty: panel będzie wtedy na bieżąco pokazywał, ile tej płyty już zajmuje.

Co jest potrzebne

• Nagrywarka — wbudowana albo podłączona przez USB.

• Płyta, na którą da się nagrywać: pusta albo z danymi, ale otwarta (z miejscem na kolejną sesję).

• Pliki na dysku komputera. Z serwera FTP/SFTP i z wnętrza archiwum nie da się nagrywać wprost — skopiuj je najpierw na dysk.

• Linux: program xorriso. Paczki .deb i .rpm go polecają, więc zwykle instaluje się razem z FlyingFiles. Jeśli go nie ma, program powie, co doinstalować: sudo apt install xorriso albo sudo dnf install xorriso.

Program nagrywa narzędziem, które ma system: na macOS tym samym co Finder, na Windows wbudowanym w system mechanizmem nagrywania (IMAPI), na Linuksie programem xorriso. Na macOS i Windows nie trzeba niczego doinstalowywać.

Pojemności są nominalne, tak jak na opakowaniu płyty (gigabajt = 1000³ bajtów).

Nagrywanie krok po kroku

1. W panelu zaznacz pliki i katalogi, które mają trafić na płytę, albo ustaw kursor na jednym elemencie.

2. Wybierz Funkcje → Nagraj na płytę… albo Nagraj na płytę… z menu kontekstowego (prawy przycisk myszy).

3. W oknie Nagraj na płytę sprawdź:

   • Nagrywarka — przy kilku napędach wybierz właściwy;

   • opis płyty, np. „Płyta BD-R, pusta. Wolne miejsce: 23.3 GB”;

   • opis danych: liczba plików i katalogów, ich rozmiar oraz rozmiar obrazu płyty;

   • werdykt: „Dane zmieszczą się na płycie. Zostanie …” albo „Dane nie zmieszczą się na płycie. Brakuje …”.

4. W polu Etykieta płyty wpisz nazwę, którą system pokaże po włożeniu płyty. Program proponuje nazwę zaznaczonego katalogu (gdy jest jeden) albo nazwę katalogu otwartego w panelu. Etykieta ma najwyżej 32 znaki, a znaki / \ : * ? " < > | program pomija.

5. Wybierz Szybkość zapisu. Domyślna jest Maksymalna; lista pokazuje szybkości, które nagrywarka podała dla włożonej płyty, np. „4x — 17.2 MB/s”. Na tańszych płytach wolniejszy zapis bywa pewniejszy.

6. Zostaw albo wyłącz Sprawdź dane po nagraniu i Wysuń płytę po nagraniu — oba są domyślnie włączone.

7. Kliknij Nagraj.

Przycisk Nagraj działa tylko wtedy, gdy dane się mieszczą. Gdy w napędzie nie ma płyty, nagrywarka jeszcze jej nie rozpoznała albo płyta jest zamknięta, okno mówi, co zrobić: włóż płytę (albo inną) i kliknij Sprawdź ponownie. Tak samo po wymianie płyty, gdy okno jest już otwarte.

Uwaga: Płyta wielokrotnego zapisu (RW, RE) z danymi jest przed nagraniem kasowana — dotychczasowa zawartość znika. Dlatego okno liczy dla niej całą pojemność płyty.

Wskazówka: Na płycie znajdzie się to, co zaznaczysz. Zaznaczony katalog trafia na płytę jako katalog. Żeby na płycie była sama jego zawartość, wejdź do niego, zaznacz wszystko (+) i dopiero wtedy wybierz Nagraj na płytę….

Sprawdzanie danych po nagraniu trwa mniej więcej tyle co sam zapis, ale tylko ono mówi, czy zapis się udał. Na stałe wyłączysz je w Ustawieniach; pole w oknie nagrywania zmienia je tylko dla jednego nagrania.

Czy dane się zmieszczą

Na płycie dane zajmują więcej niż suma rozmiarów plików. Każdy plik zajmuje pełne sektory po 2048 bajtów, a do tego dochodzi system plików płyty: katalogi, nazwy zapisane w kilku formatach i mapa zajętości, która rośnie razem z obrazem. Dlatego okno podaje obraz płyty — ile dane zajmą na płycie razem z tym wszystkim — i to on decyduje o werdykcie.

Program sprawdza miejsce trzy razy: w oknie, jeszcze raz po kliknięciu Nagraj (płyta mogła zostać wymieniona) i tuż przed zapisem, dokładnym obrazem z narzędzia systemowego. Jeśli dane się nie mieszczą, nagrywanie się nie zaczyna, a komunikat mówi, ile brakuje.

Płyta z danymi, ale otwarta — na której inny program zostawił miejsce na kolejną sesję — dostaje nowe dane w kolejnej sesji; wolne miejsce to to, co na niej jeszcze zostało. Po nagraniu FlyingFiles zamyka płytę, więc kolejnej sesji już się na niej nie dopisze.

Okno nagrywania

Po kliknięciu Nagraj otwiera się okno Nagrywanie płyty z etykietą w tytule. Pokazuje:

• etap z procentem: „Sprawdzanie płyty przed nagrywaniem…”, „Przygotowanie danych i obrazu płyty…”, „Zapisywanie na płytę: 37%”, „Sprawdzanie nagranych danych: 20%”, „Zamykanie płyty…”;

• szczegóły: nagrywarkę, płytę i wybraną szybkość, rozmiar obrazu płyty, ile już zapisano (albo sprawdzono), bieżącą prędkość w MB/s i jako krotność (np. „4x”), przybliżony czas do końca i czas od początku;

• Dziennik — z godziną każdego wpisu: etapy programu i to, co wypisuje narzędzie systemowe.

Nazw zapisywanych plików okno nie pokazuje: narzędzie systemowe nagrywa jeden gotowy obraz i mówi tylko, ile go już jest na płycie.

Po zakończeniu okno zostaje otwarte z podsumowaniem: etykieta, dane, czas i średnia prędkość zapisu, czas sprawdzania (albo „Sprawdzanie danych pominięte.”), czas całości i to, czy płyta została wysunięta. Przy błędzie podsumowanie podaje powód. Okno zamykasz przyciskiem Zamknij.

Anuluj, Esc i zamknięcie okna w trakcie nagrywania znaczą to samo: przerwij. Okno czeka, aż nagrywarka przestanie pracować.

Uwaga: Anulowanie przed zapisem nie zmienia płyty. Przerwanie w trakcie zapisu kończy się płytą nagraną częściowo, która zwykle nie nadaje się do użytku — tak jest w każdym programie do nagrywania.

Wzorzec płyty

Gdy zbierasz pliki na płytę przez dłuższy czas, oznacz ich katalog jako wzorzec płyty. Panel pokaże wtedy pod listą plików, ile tej płyty już zajmują, i ostrzeże, gdy jest ich za dużo.

1. Kliknij katalog prawym przyciskiem i wybierz Właściwości…. Katalog otwarty w panelu oznaczysz, klikając prawym przyciskiem puste miejsce listy albo wiersz /.. i wybierając Właściwości katalogu….

2. W oknie Właściwości w grupie Funkcje katalogu zaznacz Wzorzec płyty.

3. Z listy obok wybierz płytę: CD-R 650, 700, 800 albo 870 MB, DVD-R albo DVD+R 4.7 GB, DVD-R DL albo DVD+R DL 8.5 GB, BD-R 25 GB, BD-R DL 50 GB, BD-R XL 100 albo 128 GB — albo Własna pojemność.

4. Pole Pojemność w bajtach pokazuje przy gotowej płycie, ile danych płyta dokładnie mieści (np. 25 025 314 816 B dla BD-R 25 GB). Przy własnej pojemności wpisz liczbę bajtów — same cyfry; odstępy między grupami są dozwolone.

5. Kliknij OK.

Od tej chwili w tym katalogu i w każdym jego podkatalogu pod paskiem miejsca na dysku stoi wiersz z paskiem, np. „BD-R 25 GB: 18.2 GB z 23.3 GB (78%) · wolne 5.1 GB”. Gdy plików jest za dużo, pasek robi się czerwony, a tekst mówi, o ile: „· za dużo o 1.2 GB”. Podpowiedź wiersza podaje wszystko w bajtach: pojemność płyty, liczbę plików i katalogów, ich sumę, obraz płyty i wolne miejsce albo nadmiar.

• Zajęte miejsce liczy się tak jak w oknie Nagraj na płytę — jako obraz płyty, razem z plikami ukrytymi.

• Liczenie idzie w tle po każdym wejściu do katalogu i po odświeżeniu; do nowego wyniku widać poprzedni.

• To miękki limit: kopiowanie i przenoszenie nie są blokowane.

• „BD-R 25 GB” ma w panelu 23.3 GB, bo program domyślnie liczy gigabajt jako 1024³ bajtów. Przy liczeniu po 1000 (Ustawienia) będzie to 25.0 GB.

• Oznaczenie zapisuje się w ustawieniach programu (settings.toml), nie w katalogu — w katalogu nie powstaje żaden plik.

• Zmiana nazwy katalogu w programie (Shift+F6) zabiera oznaczenie ze sobą. Po przeniesieniu katalogu (F6) albo zmianie nazwy w innym programie oznaczenie zostaje przy starej ścieżce i wraca, gdy katalog tam wróci.

• Wzorzec wewnątrz innego wzorca: obowiązuje ten bliższy.

• Wzorzec działa na dysku lokalnym; na serwerze FTP/SFTP i w archiwum pozycji Właściwości… nie ma.

• Oznaczenie zdejmiesz, odznaczając Wzorzec płyty i klikając OK.

Zapasowe sektory na płytach BD-R

Płytę BD-R da się nagrać na dwa sposoby:

• bez formatowania — pełna pojemność (25 GB na warstwę) i pełna szybkość. Tak nagrywają macOS, Linux i programy takie jak ImgBurn, i tak domyślnie nagrywa FlyingFiles na każdym systemie;

• z obszarem zapasowym — płyta jest najpierw formatowana, a nagrywarka w trakcie zapisu sprawdza każdy fragment i uszkodzone miejsca przenosi do zapasu. Kosztuje to 768 MB na każdą warstwę, zapis idzie o połowę wolniej, a formatowania nie da się cofnąć. Tak nagrywa sam Windows (np. Eksplorator).

Drugi sposób włącza pole Obsługa zapasowych sektorów na płytach BD-R w Plik → Ustawienia… → Nagrywanie płyt. Na macOS to pole nie działa — narzędzie systemowe zawsze nagrywa bez obszaru zapasowego.

Gdy płyta Blu-ray ma mniej miejsca, niż wynika z jej rodzaju, okno Nagraj na płytę wyjaśnia pod werdyktem, ile zabiera obszar zapasowy i ile do nagrania zostaje. Przy włączonej obsłudze zapasowych sektorów wzorzec płyty Blu-ray liczy pojemność bez obszaru zapasowego, żeby pasek w panelu zgadzał się z oknem nagrywania.

Windows: Pliki większe niż 4 GB też da się nagrać. Płyta dostaje wtedy sam system plików UDF, który czytają wszystkie współczesne systemy.

Wysuwanie płyty

Płytę z danymi wysuniesz z programu: kliknij prawym przyciskiem jej przycisk na pasku dysków (albo katalog płyty w /Volumes na macOS lub w /media na Linuksie) i wybierz Wysuń płytę — więcej o wysuwaniu dysków. Pusta płyta nie jest zamontowana, więc na pasku dysków jej nie ma; po nagraniu wysuwa ją okno nagrywania, gdy zaznaczone jest Wysuń płytę po nagraniu.

Gdy coś nie działa